TS. Nguyễn Lan Châu, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, tỏ rõ sự lo lắng khi nhận định, thời tiết năm nay bất thường chưa từng có. Trao đổi với Báo TN&MT, TS. Nguyễn Lan Châu cho biết:

- Chưa năm nào, thời tiết thất thường như năm nay. Giáp Tết, giữa mùa Xuân nhưng có ngày nhiệt độ lên tới 37 độ C. Sông Hồng cạn đến mức kỷ lục trong vòng hơn 100 năm qua. Thiếu nước cũng nghiêm trọng chưa từng có. Các sông miền Bắc thiếu nước từ cuối năm ngoái, còn sông miền Trung có biểu hiện thiếu nước từ tháng 1, sớm hơn 2-3 tháng so với mọi năm.

Nắng nóng mới thực sự khốc liệt. Từ đầu tháng 5 đến nay, nhiệt độ liên tục ở mức trên 35 độ C. Trong đợt nắng nóng tháng 6 vừa, hầu khắp các nơi đều có nhiệt độ cao nhất trong lịch sử. Ngày 20/6, nhiệt độ Hà Nội lên tới 40,4 độ C. Các tỉnh miền Trung nhiệt độ lên tới 41 - 42 độ C. Hiện cả miền Bắc và miền Trung cũng đang trong những ngày cao điểm của nắng nóng, với nhiệt độ trong khoảng 39 -42 độ C. 2-3 ngày tới có khả năng nắng nóng dịu đi song chưa kết thúc.

Vậy sẽ còn bao nhiều đợt nắng nóng nữa, thưa bà ?

- Trong tháng 7 này sẽ cón 2-3 đợt nữa và có khả năng khốc liệt hơn. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi không có mưa và nước sông cạn kiệt khắp miền Bắc, miền Trung.

Hạn hán tại miền Trung chưa có dấu hiệu chấm dứt trong tháng 7, thậm chí còn khốc liệt hơn nữa, bởi hình thế tạo bão, áp thấp nhiệt đới - tác nhân gây mưa trong đất liền vẫn chưa thấy xuất hiện ở biển Đông. Trong tháng 6, lượng mưa cả nước trong tháng 6 chỉ bằng 40% so với mọi năm, riêng miền Trung chỉ bằng 10 - 20%. Nhiều nơi hoàn toàn không mưa trong nhiều tháng.

Tình hình mực nước các sông liên quan mật thiết đến cung cấp điện, vốn cũng đang căng thẳng hiện nay. Vậy có dấu hiệu nào cho thấy mực nước sắp được cải thiện không, thưa bà ?

- Những trận mưa diện rộng tại miền Bắc những ngày cuối tháng 6 vừa qua đã giúp "giải nhiệt" phần nào. Mưa cũng giúp hệ thống thủy điện Bắc Bộ thoát hiểm, vượt lên trên mực nước chết. Tuy nhiên, đó chỉ là tình huống "cấp cứu" tạm thời. Mực nước các hồ thủy điện vẫn rất thấp, mực nước hồ Hòa Bình thấp hơn cùng kỳ năm 2009 hơn 10m, hồ Tuyên Quang thấp hơn 6-7m, hồ Thác Bà thấp hơn 7-8m.

Còn với các sông, hồ miền Trung, chưa thấy biểu hiện cải thiện nào, mực nước đã cận kề mực nước chết. Hơn nữa các hồ thủy điện ở miền Trung thường có dung tích nhỏ, hiện chỉ đủ nước phát điện 1-2 giờ mỗi ngày và không có khả năng xả nước cứu hạn cho nông nghiệp. Một vài cơn mưa giông nhiệt ngắn ngủi 15-20 phút chỉ làm dịu không khí chứ không làm tình hình bớt căng thẳng.

Thưa TS, mùa lũ bão năm nay được dự kiến đến muộn có phải là bất thường. Bão đến "trái thời điểm" như vậy có làm gia tăng tính bất thường đột biến?

- Bão đến quá muộn. Thường thì tháng 5 đã có biểu hiện áp thấp nhiệt đới mà nay, đầu tháng 7 rồi nhưng chưa có dấu hiệu gì. Bão sẽ xuất hiện muộn nên mùa bão sẽ kéo dài về cuối năm, tương tự như các năm 1983 và 1998. Bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng xuất hiện dồn dập trong thời gian ngắn, nhiều trường hợp bão đôi có hướng di chuyển và diễn biến phức tạp.

(Theo Bộ tài nguyên và môi trường)