Nam bộ nắng nóng kéo dài đến cuối tháng 5

Theo Đài Khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, thời gian gần đây TP HCM và Nam Bộ đã có vài cơn mưa trái mùa giải nhiệt, song thời tiết nắng nóng sẽ còn kéo dài đến cuối tháng 5, khi mùa mưa bắt đầu.

Cơ quan này cho biết, đang là cao điểm của mùa khô, mặt trời ở vị trí gần đường xích đạo, chiếu ánh sáng trực tiếp xuống khu vực Nam Bộ. Trong khi đó, vùng đô thị như TP HCM có mặt đệm phần nhiều là khối bêtông (nhà cửa, công trình xây dựng...) có khả năng hấp thụ nhiệt và tỏa nhiệt trở lại, cùng với gió ít, độ ẩm thấp nên tạo cảm giác oi bức, ngột ngạt khó chịu.

Theo cơ quan khí tượng thủy văn, người dân Nam bộ nói chung và TP HCM nói riêng sẽ phải tiếp tục chịu đựng nắng nóng, oi bức đến nửa cuối tháng 5.

Tình trạng nắng nóng còn kéo dài đến nửa cuối tháng 5. Tuy nhiên, xen kẽ những đợt nắng nóng sẽ có ngày mưa rào và dông do bị ảnh hưởng bởi các nhiễu động mang những đám mây dông từ biển vào đất liền, cộng với việc nước bốc hơi nhanh trong những ngày nắng nóng. Cũng giống như vừa qua, mưa xuất hiện trong thời gian này chỉ cục bộ, lưu lượng nhỏ. Sau mỗi đợt mưa, trời còn nóng bức dữ dội hơn.

Cùng với nắng nóng, tình hình xâm nhập mặn ở các tỉnh Nam Bộ sẽ duy trì mức cao. Đặc biệt khu vực đồng bằng sông Cửu Long sẽ kéo dài đến cuối tháng 6 mới giảm.

Theo ông Nguyễn Minh Giám, Phó giám đốc Đài Khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, phải đến giữa tháng 4 Nam Bộ mới có mưa chuyển mùa, mưa nhiều hơn, trong mưa kèm theo dông, lốc xoáy, mưa đá. Nguyên nhân chủ yếu do sự xung đột giữa các khối khí nóng và lạnh. Trong khi đó thì các vùng ven biển Bến Tre, Sóc Trăng, Bình Dương, Tây Ninh mưa đến muộn hơn (dự báo đến giữa tháng 5 mới có mưa chuyển mùa).

Nguy cơ cháy hàng chục ngàn hécta rừng

Tháng 3, cái nắng ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) gay gắt làm nước bốc hơi nhanh, khiến nhiều cánh rừng khô kiệt, nguy cơ cháy đe dọa từng ngày. Chi cục Kiểm lâm các tỉnh phối hợp cùng chính quyền địa phương, các chủ rừng… đang căng sức bảo vệ nhằm hạn chế thấp nhất trường hợp cháy rừng xảy ra.

“Bà hỏa” rình rập

Vùng Bảy Núi - An Giang những ngày này nắng như đổ lửa, nhiệt độ luôn duy trì ở mức 35 - 360C. Nhiều cánh rừng dọc theo triền núi thuộc các huyện Tri Tôn, Tịnh Biên, TX.Châu Đốc... xơ xác, vì nắng nóng. Ông Lê Thành Công - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tịnh Biên - lo lắng: “Hơn 5.000ha rừng đồi núi và 1.500ha rừng đồng bằng không còn một giọt nước do ảnh hưởng khô hạn nhiều ngày qua.

Nặng nhất là khu vực núi Cấm và núi Phú Cường, tình hình hết sức căng thẳng, nguy cơ xảy ra cháy bất cứ lúc nào”. Tại huyện Tri Tôn, gần 5.600ha rừng cũng bị kiệt nước; lực lượng kiểm lâm đang phối hợp cùng các chủ rừng tăng cường canh giữ, đề phòng nguy cơ cháy ập đến. Ông Bành Thanh Hùng - Trưởng phòng Bảo vệ rừng thuộc Chi cục Kiểm lâm An Giang - cho biết, khảo sát mới nhất, khoảng 11.000ha rừng đối mặt nguy cơ cháy cấp 5, cấp cực kỳ nguy hiểm. Vì vậy, hàng trăm cán bộ kiểm lâm phối hợp cùng chính quyền địa phương, bộ đội, công an, người dân bám rừng đề phòng “giặc lửa”.

Tại Cà Mau, 33.000ha rừng ở Vườn quốc gia U Minh Hạ và các lâm, ngư trường không còn nước, báo động cháy cấp 5. Ông Lê Văn Hải - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm - nhìn nhận, tháng 3 và tháng 4 được xem là cao điểm của mùa khô do nhiệt độ rất cao, cộng với gió mạnh, rừng khô hanh... khả năng xảy ra cháy rất khó lường. Lực lượng kiểm lâm đã dốc toàn sức bảo vệ, trang thiết bị chữa cháy sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra.

Theo Sở NNPTNT Long An, khô hạn năm nay diễn ra gay gắt, đẩy 30.000ha rừng tràm trong tỉnh vào nguy cơ cháy cấp 5. Không chỉ ngành chức năng mà nhiều chủ rừng cũng nơm nớp không yên bởi “bà hỏa” rình rập, không biết tai họa ập đến lúc nào.

Còn nhiều lo toan

Chi cục kiểm lâm các tỉnh thừa nhận, cứ đến mùa khô là “rầu thúi ruột” bởi nỗi lo cháy rừng xảy ra. Ông Bành Thanh Hùng - Trưởng phòng Bảo vệ rừng, Chi cục Kiểm lâm An Giang - tâm sự: “Cùng với lực lượng kiểm lâm, phải huy động thêm dân quân tự vệ, bộ đội, 400 người là những chủ rừng; đồng thời thuê 90 người cùng dốc sức bảo vệ rừng. Mối lo lớn nhất của An Giang là những cánh rừng dọc theo triền núi có nhiều cơ sở thờ tự, am cốc, miếu... Lúc này lại vào mùa lễ hội Vía Bà, tình trạng đốt giấy tiền vàng bạc, thắp hương khá phổ biến thậm chí chỉ cần một người vô tình rơi tàn thuốc thì khả năng cháy rừng có thể ập tới”.

Ông Nguyễn Văn Hùng - Giám đốc Vườn quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp) - cho rằng, chuyện giữ rừng là nhiệm vụ hàng đầu trong suốt mùa khô; nhất là khi Vườn quốc gia Tràm Chim được công nhận là khu Ramsar của thế giới vào năm 2012 thì việc bảo vệ càng được quan tâm hơn. Hiện lực lượng được triển khai 24/24 giờ, song để giữ bình yên cho vườn quốc gia không hề đơn giản. Cái khó trước mắt là việc đưa nước vào vườn để hạn chế cháy rừng; tuy nhiên việc này có nguy cơ phá đi hệ sinh thái đa dạng sinh học của Tràm Chim. Bởi ở Vườn quốc gia Tràm Chim không chỉ có rừng tràm mà còn có hàng trăm loài thực vật, đồng cỏ, sen, súng, chim, cá...

Thêm vấn đề đau đầu khác là gần 50.000 dân cư sống xung quanh vườn, trong đó có nhiều hộ nghèo, nên việc bảo vệ vườn không để xâm hại là vô cùng khó. Theo ông Hùng, cần tính toán hợp lý việc chia sẻ lợi ích từ rừng; giải quyết tốt đời sống của người nghèo xung quanh rừng. Làm được như vậy, việc giữ rừng và phát triển rừng mới bền vững được.

Người dân TPHCM sung sướng đón “trận mưa vàng”

Sau nhiều ngày chịu cảnh nắng nóng oi bức, chiều ngày 15/3, người dân TPHCM bất ngờ đón nhận cơn mưa khá lớn và kéo dài… 

Từ đầu giờ chiều nay, bầu trời nhiều nơi ở khu vực TPHCM trở nên u ám, thời tiết dần mát mẻ, trái ngược với buổi sáng nắng nóng vô cùng oi bức. Đến khoảng 15h20, mưa bắt đầu rơi và dần nặng hạt. Sau đó trời đổ mưa khá lớn trên diện rộng, hầu khắp thành phố.

Anh Nguyễn Quang Giàu, một người chạy xe ôm ở chợ Thủ Đức, hồ hởi nói: “Từ sau Tết đến nay ngày nào cũng nắng nóng muốn điên người, hôm nay thật sung sướng khi được ông trời tặng cho trận mưa vàng”.

Theo nhiều người dân thì đây là trận mưa hiếm hoi xảy ra tại TPHCM vào thời điểm này trong năm. Đến hơn 16h, cơn mưa vẫn còn rất lớn khiến các tuyến đường trên địa bàn thành phố có khả năng bị ngập, gây ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm chiều.

Theo ông Nguyễn Minh Giám, Phó giám đốc Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ, cơn mưa bất ngờ này có được là nhờ những cơn gió đông thổi vào, gặp bầu không khí nóng bốc hơi gây mưa. Tuy nhiên, những cơn mưa “may mắn” kiểu này không nhiều vì mùa khô Nam Bộ còn kéo dài từ đây đến nửa đầu tháng 5.

THÔNG BÁO TÌNH HÌNH KHÔ HẠN KHU VỰC TRUNG BỘ, TÂY NGUYÊN VÀ NAM BỘ

1. Tình hình khí tượng thủy văn 3 tháng đầu năm 2013

1.1. Tình hình mưa

Từ đầu năm đến nửa đầu tháng 3/2013, một vài đợt mưa trái mùa do ảnh hưởng của bão số 1 và áp thấp nhiệt đới đã xuất hiện ở các khu vực Trung Bộ, nam Tây Nguyên và Nam Bộ, tuy nhiên diện mưa không rộng, lượng mưa ít và không đồng đều. Tổng lượng mưa tháng ở khu vực Tây Nguyên thiếu hụt nhiều so với TBNN; đặc biệt khu vực bắc Tây Nguyên từ đầu năm đến nay không có mưa.

1.2. Tình hình dòng chảy 3 tháng đầu năm 2013

a/ Tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên

Từ tháng 1 đến đầu tháng 3, dòng chảy trên phần lớn các sông ở Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên đều hụt nhiều so với TBNN. Cụ thể như sau:

• Các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An và khu vực Tây Nguyên thiếu hụt so với TBNN cùng kỳ khoảng 10-30%; các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Bình Thuận thiếu hụt từ 30-70%;

• Trên một số sông đã xuất hiện mực nước thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ như: Sông Trà Khúc tại Trà Khúc: 0,45m (ngày 20/02), sông Cái Nha Trang tại Đồng Trăng: 3,62m (22/02), sông Srêpok tại Bản Đôn: 167,30m (ngày 25/02); riêng sông Đăkbla tại Kon Tum đã xuống mức thấp nhất trong chuỗi số liệu quan trắc là 514,98m (ngày 4/03).

• Ở hầu hết các tỉnh miền Trung và khu vực Tây Nguyên đã xuất hiện khô hạn, đặc biệt trầm trọng ở các tỉnh Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Định, ĐakLak, Đak Nông, Gia Lai, Kon Tum … ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và đời sông nhân dân.

b/ Tại khu vực Nam Bộ

Từ đầu năm tới nay, dòng chảy ở trung, thượng lưu sông Mê Kông luôn cao hơn TBNN cùng thời kỳ từ 20 – 30%, nhưng ở hạ lưu thấp hơn từ 10 - 20%. Mực nước đầu nguồn sông Cửu Long chịu ảnh hưởng của thủy triều, mực nước cao nhất tháng trên sông Tiền, sông Hậu tại Tân Châu và Châu Đốc luôn cao hơn mực nước TBNN cùng từ 0,1m-0,4m; mực nước thấp nhất tháng đều thấp hơn mực nước TBNN cùng kỳ từ 0,05m-0,20m.

Tình trạng khô hạn đã xảy ra ở nhiều vùng thuộc Đồng Bằng sông Cửu Long. Xâm nhập mặn sâu vào nội đồng đã xuất hiện sớm hơn khoảng 1 tháng so với TBNN. Hiện nay, độ mặn đã xâm nhập sâu vào nội đồng từ 40-50km; một số nơi thuộc các tỉnh Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh xâm nhập mặn tới 50 – 60km với độ mặn dao động từ 3-4‰.

1.3. Tình hình các hồ chứa nước

Đến cuối tháng 2, phần lớn các hồ chứa thủy lợi ở các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, từ Quảng Bình đến Thừa Thiên Huế và Quảng Nam còn từ 80-100% so với dung tích thiết kế; các tỉnh khác còn khoảng 50%; riêng các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Ninh Thuận chỉ còn từ 10-30%. Mực nước trên hầu hết các hồ chứa thủy điện đều thấp hơn mực nước dâng bình thường từ 0,5-9,0m, một số hồ thấp hơn rất nhiều như: Cửa Đạt: -31,4m; A Vương: -27,75m; Sông Tranh 2: -34,85m; riêng hồ Sê San 3 vượt: 0,3m.

2. Nhận định tình hình khí tượng thủy văn từ giữa tháng 3 đến tháng 8 năm 2013

2.1. Nhận định tình mưa

+ Trung Bộ: Lượng mưa nửa cuối tháng 3/2013 ở mức thấp hơn TBNN cùng kỳ, tháng 4/2013 ở mức xấp xỉ với TBNN, từ tháng 5 đến tháng 8/2013 ở mức cao hơn một ít TBNN.

+ Nam Bộ và Tây Nguyên: Lượng mưa nửa cuối tháng 3/2013 ở mức thấp hơn TBNN cùng kỳ, tháng 4/2013 ở mức cao hơn một ít so với TBNN (mưa sẽ tập trung nhiều vào cuối tháng 4/2013); từ tháng 5 đến tháng 8/2013 lượng mưa phổ biến cao hơn giá trị TBNN; Có khả năng mùa mưa ở Tây Nguyên và Nam Bộ đến sớm hơn so với bình thường (khoảng cuối tháng 4 và đầu tháng 5/2013).

2.2. Nhận định tình hình thủy văn

• Dòng chảy trên các sông ở Thanh Hóa, Bình Thuận và Tây Nguyên tiếp tục giảm và luôn ở đều hụt so với TBNN cùng thời kỳ khoảng 10-30%; tình trạng khô hạn, thiếu nước xảy ra gay gắt hơn, rộng hơn ở Bình Thuận, Đắk Lắk, Đak Nông, Gia Lai …. và có khả năng kéo dài tới cuối tháng 4/2013.

• Ở các tỉnh từ Nghệ An đến Quảng Bình, vào cuối tháng 5 – đầu tháng 6 có khả năng xuất hiện lũ tiểu mãn, nhưng không lớn. Từ giữa tháng 3 đến tháng 7, dòng chảy trên hầu hết các sông đều hụt hơn so với TBNN từ 30-40% cùng kỳ. Tình trạng thiếu nước, khô hạn tiếp tục xảy ra trên diện rộng và có khả năng kéo dài cho tới hết tháng 7/2013.

• Ở các tỉnh từ từ Thừa Thiên Huế đến Ninh Thuận, dòng chảy trên hầu hết các sông đều có xu thế giảm dần đến cuối tháng 8/2013 và hụt hơn so với TBNN từ 40-50% cùng kỳ, có nơi thấp hơn. Tình trạng thiếu nước, khô hạn tiếp tục xảy ra trên diện rộng và kéo dài đến cuối tháng 8/2013. Xâm nhập mặn tiếp tục lấn sâu vào vùng cửa sông, ven biển.

• Từ giữa tháng 3 đến cuối tháng 4, dòng chảy ở hạ lưu sông Mê Kông tiếp tục giảm chậm và ở mức TBNN cùng thời kỳ. Tình hình khô hạn còn tiếp tục xảy ra và có xu hướng mở rộng ở ĐBSCL. Xâm nhập mặn sâu vào nội đồng sẽ nghiêm trọng hơn và có khả năng kéo dài tới cuối tháng 4/2013.

Do lượng mưa ít, dòng chảy trên các sông đều thiếu hụt nhiều so với TBNN, dung tích nước các hồ chứa đang ở mức thấp, lượng dòng chảy về các hồ đang giảm nên tình hình khô hạn, thiếu nước sẽ iiếp tục gia tăng trên diện rộng, xâm nhập mặn sẽ lấn sâu vào các vùng cửa sông, ven biển; ở Tây Nguyên và Nam Bộ đến cuối tháng 4, ở Trung Bộ đến tháng 7, tháng 8. Vì vậy, các địa phương và các ngành liên quan cần chủ động phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn ở các khu vực trên.